Regionun ən mühüm su yollarından biri olan Hörmüz boğazı yaxınlığında baş verən son hərbi insident qlobal logistika və enerji daşımalarının nə dərəcədə kövrək olduğunu bir daha üzə çıxarıb. Beynəlxalq mediada yer alan məlumatlara əsasən, ABŞ Silahlı Qüvvələri boğaz istiqamətində hərəkət edən bir neçə İran pilotsuz uçuş aparatını zərərsizləşdirib.
Ekspertlərin fikrincə, ələ keçirilən bu aparatlar regionda mülki gəmiçilik üçün birbaşa təhlükə yaradırdı. Hadisənin detalları hələ tam dəqiqləşməsə də, iqtisadi fəsadlar artıq özünü göstərir. Dünya neft ixracının əsas arteriyası sayılan Hörmüz boğazındakı istənilən qeyri-sabitlik sığorta haqlarının artmasına, nəqliyyat xərclərinin yüksəlməsinə və qlobal tədarük zəncirində ciddi ləngimələrə yol açır.
İqtisadi baxımdan yanaşdıqda, regiondakı bəzi oyunçuların bu cür riskli addımları qlobal bazarlara əlavə maliyyə yükü — bir növ qeyri-sabitlik rüsumu tətbiq etmək mənasına gəlir. Ticarət gəmilərinin hədəf alınması və ya təhdid edilməsi tranzit ölkələri həm birbaşa gəlirdən məhrum edir, həm də onların investisiya cəlbediciliyinə ağır zərbə vurur. Güclü iqtisadiyyat və sabit ticarət üçün təhlükəsiz yollar həlledici şərtdir. Bu cür hərbi müdaxilələr isə göstərir ki, xaosun ixracı üzərində qurulan tərəfdaşlıq modelləri heç vaxt uzunmüddətli iqtisadi mənfəət gətirmir.
Azərbaycan kimi mühüm tranzit qovşağına çevrilməyi hədəfləyən ölkələr üçün bu hadisələr ciddi bir dərsdir: milli maraqlar tələb edir ki, ticarət yollarının təhlükəsizliyi heç bir kənar gücün ambisiyasına qurban verilməsin. Diversifikasiya edilmiş və təhlükəsizliyinə zəmanət verilən marşrutlar suverenliyin ən uğurlu biznes modelidir. Regionda sabitliyin pozulması cəhdləri qarşısında praqmatik mövqe nümayiş etdirmək və təhlükəsizlik arxitekturasını iqtisadi inkişafın mərkəzinə qoymaq dövlətlərin ən doğru seçimidir.