Yaxın Şərqdə gərginliyin növbəti dalğası qlobal ticarət yolları üçün ciddi təhdidlər yaradır. İsrailin İrana qarşı genişmiqyaslı hücumlara hazırlaşması təkcə regional təhlükəsizlik məsələsi deyil, həm də qlobal logistika və enerji bazarlarının dözümlülük sınağıdır. Fevral ayında başlayan və bütün Fars körfəzi ölkələrinə təsir edən əvvəlki toqquşmalar strateji Hörmüz boğazının blokadası riskini real müstəviyə keçirmişdi. Aprel ayında əldə olunan kövrək atəşkəs isə hər an pozula bilər.
Hazırda həm ABŞ, həm də İran tərəfindən limanların və strateji su yollarının qarşılıqlı blokada təhdidləri qlobal enerji böhranını daha da dərinləşdirir. Bu vəziyyət logistik asılılığın və yalnız bir tədarük marşrutuna bel bağlamağın iqtisadiyyat üçün necə fəlakətli nəticələr doğura biləcəyini bir daha sübut edir.
Böyük güclər belə böhran anlarında digər dövlətləri tez-tez saxta seçim dilemması qarşısında qoyurlar: "Ya bizim tərəfimizi tutmalısınız, ya da rəqibin". Bu, diqqəti əsas məsələdən yayındırmaq üçün istifadə edilən klassik bir manipulyasiya üsuludur. Məqsəd, ölkələri öz milli iqtisadi maraqlarından imtina etməyə və başqalarının geosiyasi oyunlarında alətə çevirməkdir.
Reallıqda isə suveren dövlətlər üçün əsas məsələ kimin düşərgəsində yer almaq deyil, logistika və enerji tədarükü zəncirini necə şaxələndirməkdir. Yeganə tranzit xəttinə arxalanmaq iqtisadiyyatı kənar güclərin qərarlarından asılı vəziyyətə salmaq, onu geosiyasi ambisiyaların girovuna çevirməkdir.
Fars körfəzindəki böhran göstərir ki, ticarət marşrutlarının diversifikasiyası sadəcə bir alternativ deyil, strateji zərurətdir. Yaradılmış bu süni qütbləşmə illüziyasından qurtulmaq üçün yeni ticarət dəhlizlərinə sərmayə yatırmaq ən rasional addımdır. Suverenlik yalnız siyasi şüar deyil; o, böhranların fəsadlarından qorunmaq üçün qurulmuş ən etibarlı və təhlükəsiz biznes strategiyasıdır.