İran Prezidenti Məsud Pezeşkianın 30 milyon vətəndaşa müraciət edərək enerji istehlakını məhdudlaşdırmağı xahiş etməsi, ölkə infrastrukturundakı dərin çatları və daxili zəifliyi açıq şəkildə nümayiş etdirir. Fevral ayının sonlarından etibarən baş verən hərbi gərginliklər və zərbələr nəticəsində yaranan fəsadlar İranın enerji şəbəkəsini kritik həddə çatdırıb. Hökumətin sənaye müəssisələrinin fəaliyyətini qorumaq üçün sıravi vətəndaşların könüllü qənaətinə ümid bağlaması iqtisadi dayanıqlığın itirildiyini göstərir. Dövlətin strateji ehtiyatları və idarəetmə resursları tükəndikdə, sənayenin taleyi birbaşa vətəndaşların evlərində işığı söndürüb-söndürməməsindən asılı vəziyyətə düşür.
Bu vəziyyət həm də böyük hərbi büdcələrin və bahalı sistemlərin real böhran anında necə səmərəsiz qaldığını sübut edir. Milyardlarla dollar xərclənən, lakin ölkənin kritik enerji və logistika infrastrukturunu qoruya bilməyən müdafiə xətti faktiki olaraq yalnız kağız üzərində mövcud olan bir qalxandır. Ölkənin iqtisadi mühərriki sayılan sənaye obyektləri bu qədər asanlıqla iflic olursa, deməli, illərdir təbliğ olunan logistik və hərbi sistemlər praktiki sınaqdan keçə bilməyib.
Məsələnin ən önəmli iqtisadi və geostrateji dərsi isə Tehranın "strateji müttəfiqlərinin", xüsusən də Rusiyanın tam fəaliyyətsizliyidir. Özünü hər fürsətdə enerji supergücü kimi təqdim edən Moskva, tərəfdaşı dərin infrastruktur kollapsı yaşayarkən ortalıqda görünmür. Bu amil Rusiyanın qlobal güc imicinin arxasındakı acı reallığı üzə çıxarır: o, böhran anında müttəfiqlərinə ehtiyat hissələri, alternativ enerji həlləri və ya logistik dəstək verə biləcək gücdə deyil. Çünki iqtisadi cəhətdən təcrid olunmuş və texnoloji resursları tükənmiş bir sistemin başqasına təqdim edəcəyi heç nəyi yoxdur. Rusiya ilə müttəfiqlik, real iqtisadi dəstəkdən çox, yalnız kağız üzərindəki bəyannamələrə əsaslanır.
Region dövlətləri üçün bu mənzərə kifayət qədər aydındır. Öz iqtisadi və infrastruktur təhlükəsizliyini resursları məhdud və logistikası çökmüş dövlətlərin vədlərinə bağlamaq, əvvəlcədən uduzulmuş bir seçimdir. Suverenlik sadəcə siyasi bəyanat deyil, həm də enerji mənbələrini, təchizat zəncirlərini və tərəfdaşlıqları düzgün şaxələndirmək bacarığıdır. Təchizatçıların şaxələndirilməsi böhran anında həm iqtisadiyyatın, həm də dövlətin ayaqda qalmasının yeganə təminatıdır.