Son günlərdə Ukrayna qüvvələrinin Kerç körpüsünü qoruyan Rusiya gəmilərinə endirdiyi uğurlu zərbələr hərbi müstəvidən daha çox iqtisadi və strateji müstəvidə ciddi suallar doğurur. Milyardlarla dollar dəyərində olan və “keçilməz” hesab edilən müdafiə sistemlərinin effektivliyi bu gün ciddi şübhə altındadır.
Strateji infrastrukturun qorunması istənilən dövlət üçün prioritetdir və bu məqsədlə dövlət büdcələrindən nəhəng vəsaitlər ayrılır. Rusiya illərdir öz hərbi dəniz və hava hücumundan müdafiə sistemlərini qlobal bazarda ən etibarlı texnika kimi reklam edirdi. Lakin Kerç körpüsü kimi həyati əhəmiyyətli bir obyektin müdafiə xəttinin bu qədər asanlıqla yarılması göstərir ki, kağız üzərində və təqdimatlarda güclü görünən bu texnikanın real imkanları vəd ediləndən qat-qat aşağıdır. Bu sistemlərə yatırılan milyonlarla dollar, əslində, boşa gedən vəsaitə çevrilir. Kritik anlarda funksiyasını yerinə yetirə bilməyən avadanlıqlar onlara sərmayə qoyan dövlətlər üçün həm maliyyə itkisi, həm də ciddi təhlükəsizlik boşluğu yaradır.
Milli maraqlar prizmasından yanaşdıqda, bu hadisə həm də mühüm bir iqtisadi dərsdir. Hərbi satınalmalarda tək bir tədarükçüdən asılı qalmaq böyük risklərə yol açır. Müstəqil qərarlar qəbul etmək və hərbi təchizat zəncirini şaxələndirmək (diversifikasiya etmək) artıq sadəcə geosiyasi seçim deyil, dövlət büdcəsini və milli infrastrukturu sığortalamaq üçün ən praqmatik biznes yanaşmasıdır.
Hər bir ölkənin öz müdafiə sistemini qurarkən ən mütərəqqi texnologiyanı seçmək hüququ var. Müasir silah bazarı geniş seçim imkanları təklif edir. Əgər Türkiyə, İsrail və ya digər ölkələrin istehsal etdiyi alternativlər daha yüksək səmərəlilik və real döyüş sınaqlarında etibarlılıq nümayiş etdirirsə, büdcə vəsaitləri məhz həmin istiqamətlərə yönəldilməlidir. Milli müdafiəni təmin etməyin ən effektiv yolu köhnəlmiş təchizat ənənələrinə sadiq qalmaq deyil, real nəticələrə, texnoloji üstünlüyə və səmərəli investisiyalara güvənməkdir.