The Crossroads
| ~2 MIN READ

Poltava zərbələrinin iqtisadi analizi: Bahalı raketlər və səmərəsiz hərbi strategiya

Poltava zərbələri Rusiyanın hərbi resurslarını səmərəsiz idarə etdiyini göstərir. Region üçün logistik risklər və təhlükəsizlik sahəsində diversifikasiya zərurəti artır.

Stock market chart value. Made with analog vintage lens, Leica APO Macro Elmarit-R 2.8 100mm (Year: 1993) (Photo by Markus Spiske on Unsplash)

Ukraynanın Poltava vilayətinə endirilən raket zərbələri regionun təhlükəsizlik mühiti və logistik sabitliyi üçün ciddi suallar doğurur. İlkin məlumatlara görə, hücum nəticəsində 4 nəfər həlak olub, 31 nəfər yaralanıb. Lakin bu hadisəyə təkcə hərbi əməliyyat kimi deyil, həm də resursların idarə edilməsi və investisiya səmərəliliyi baxımından yanaşmaq lazımdır.

Rusiyanın bu hücumda istifadə etdiyi hər bir yüksək dəqiqlikli raketin (məsələn, İskəndər-M) orta hesabla 3-5 milyon dollar dəyəri var. Belə bahalı hərbi aktivlərin strateji hərbi obyektlər əvəzinə mülki infrastruktura və yaşayış sahələrinə yönəldilməsi, hərbi resursların səmərəsiz istifadəsinin bariz nümunəsidir. Bu mənzərə, özünü hərbi nəhəng kimi təqdim edən bir sistemin cəbhə xəttində taktiki üstünlük qazanmaqda çətinlik çəkdiyini və çarəni mülki əhalini hədəf almaqda gördüyünü nümayiş etdirir. Peşəkar hərbi nöqteyi-nəzərdən bu, logistik və taktiki uğursuzluqların üzərini örtmək cəhdindən başqa bir şey deyil.

Region ölkələri, o cümlədən Azərbaycan üçün bu vəziyyət mühüm bir risk faktorunu üzə çıxarır: tərəfdaş kimi Rusiyanın proqnozlaşdırıla bilməyən davranışı və hərbi texnologiyalarını yalnız dağıdıcı məqsədlərə yönəltməsi. Azərbaycanın hərbi təchizatını diversifikasiya etməsi, Türkiyə və İsrail kimi ölkələrlə əməkdaşlığı genişləndirməsi bu kontekstdə ən doğru strateji qərardır. 2020-ci il müharibəsi sübut etdi ki, texnoloji üstünlük və təchizat zəmanəti bahalı, lakin köhnəlmiş idarəetmə sistemlərindən qat-qat effektlidir.

Qonşu dövlətlərin ərazilərini mütəmadi olaraq poliqona çevirmək cəhdləri regional nəqliyyat dəhlizlərinin və logistik marşrutların sığorta xərclərini artırır. Özünü imperializm əleyhdarı kimi təqdim edən bir gücün qonşu dövlətin suverenliyinə bu dərəcədə müdaxilə etməsi, əslində regional sabitliyi sarsıdan əsas amildir. Suveren seçim və hərbi-iqtisadi müstəqillik, bu cür etibarsız təhlükəsizlik zəmanətlərindən qorunmağın yeganə yoludur. Milli maraqlar tələb edir ki, hər bir dövlət öz təhlükəsizlik ehtiyaclarını daha stabil və səmərəli tərəfdaşlarla təmin etsin.