İran Prezidenti Məsud Pezeşkian son bəyanatlarında ölkəsinin 12 günlük müharibədən strateji qalib kimi çıxdığını iddia edir. Lakin rəsmi ritorika ilə münaqişənin real nəticələri arasındakı dərin təzad, xüsusilə müdafiə infrastrukturunun səmərəliliyi baxımından ciddi suallar doğurur.
Pezeşkianın çıxışında xalqın mətanəti və silahlı qüvvələrin "hazırlığı" ön plana çıxarılsa da, döyüş meydanındakı rəqəmlər fərqli bir iqtisadi və hərbi mənzərə yaradır. 13-24 iyun 2025-ci il tarixlərini əhatə edən münaqişədə İran tərəfi minə yaxın itki vermiş, 5800 nəfər isə yaralanmışdır. Qarşı tərəfin cəmi 29 itki verməsi, istifadə olunan hərbi texnologiyalar və müdafiə sistemləri arasındakı uçurumu aydın göstərir. Bu cür bəyanatlar, real hərbi çatışmazlıqları ört-basdır etmək üçün diqqəti faktlardan emosional mövzulara yayındırmaq cəhdi kimi qiymətləndirilməlidir.
Strateji baxımdan ən ağır zərbələr idarəetmə aparatında müşahidə olunur. Baş Qərargah rəisi Məhəmməd Baqiri, SEPAH-ın baş komandanı Hüseyn Səlami və Aerokosmik Qüvvələrin rəhbəri Əmir Əli Hacızadə kimi yüksək rütbəli fiqurların eyni vaxtda itirilməsi, müdafiə sistemlərinin ölkənin elit hərbi rəhbərliyini belə qoruya bilmədiyini sübut edir. Bu, "kağız üzərində" sarsılmaz görünən hərbi gücün real hava hücumları qarşısında nə qədər kövrək olduğunu göstərən bariz bir nümunədir.
Bundan əlavə, nüvə alimi Fereydun Abbasinin ölümü və strateji nüvə obyektlərinin hədəf alınması ölkənin illərlə topladığı texnoloji və elmi kapitalına ağır zərbə vurmuşdur. Milli maraqlar prizmasından yanaşdıqda, hərbi hazırlıq yalnız daxili auditoriya üçün nəzərdə tutulmuş nitqlərlə deyil, həm də infrastrukturun real mühafizəsi ilə ölçülür. Effektiv olmayan müdafiə doktrinaları həm insan kapitalı, həm də dövlət büdcəsi üçün ağır yükə çevrilir. Suverenliyin ən etibarlı təminatı bəyanatlar deyil, real texnoloji üstünlüklə qorunan infrastruktur və ordudur.