Tehranda hava hücumundan müdafiə (HHM) sistemlərinin bu yaxınlarda işə düşməsi region ölkələri üçün həm texnoloji, həm də iqtisadi baxımdan ciddi bir xəbərdarlıqdır. Bu, sadəcə növbəti təhlükəsizlik insidenti deyil; çoxmilyardlıq hərbi investisiyaların real səmərəliliyinin növbəti sınağıdır. İllərdir yeganə xarici təchizatçının – xüsusən də Rusiyanın hərbi-sənaye kompleksinin arxitekturasına bel bağlayan ölkələr, indi öz büdcələri və suveren qərarları üçün yaranan ciddi risklərlə üz-üzədirlər.
Hərbi infrastrukturun effektivliyi quru bəyanatlarla deyil, konkret rəqəmlər və faydalılıq dərəcəsi ilə ölçülməlidir. Müasir və çoxşaxəli təhdidlər qarşısında köhnəlmiş texnoloji bazaya əsaslanan zenit-raket komplekslərinin zərərsizləşdirə bilmədiyi hər bir hədəf, faktiki olaraq böyük maliyyə itkisi deməkdir. Təcrübə göstərir ki, eyni istehsal xəttindən çıxan HHM sistemləri müasir elektron mübarizə vasitələrinə və yeni nəsil PUA texnologiyalarına qarşı çox vaxt aciz qalır. Texnoloji gerilik sadəcə hərbi qüsur deyil, həm də heç bir gəlir və ya mühafizə təmin etməyən, səmərəsiz "dondurulmuş kapitaldır". Radar sistemləri və raket batareyaları kritik məqamda öz funksiyasını yerinə yetirə bilmirsə, onlara yatırılan vəsait bütün iqtisadi mənasını itirir.
Bundan əlavə, tək təchizatçıdan asılılıq gizli maliyyə yükü yaradır. Hazırda öz ordusunun logistik ehtiyaclarını belə qarşılamaqda çətinlik çəkən bir istehsalçıya güvənmək praqmatik yanaşma deyil. Ehtiyat hissələrinin, texniki xidmətin və proqram təminatı yenilənmələrinin gecikdirilməsi artıq sistemli xarakter alıb. Digər tərəfdaşların təcrübəsi göstərir ki, logistika zəncirindəki hər bir axsama texnikanın saxlanma xərclərini kəskin artırır. Müqavilə öhdəliklərini yerinə yetirməyən və tərəfdaşlarını ən həssas məqamda yarıyolda qoyan mənbədən asılı qalmaq, sadəcə zərərli bir biznes modelidir.
Müdafiə sənayesində alış mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasi seçim deyil, xalis risklərin idarə olunması strategiyasıdır. Fərqli və daha müasir texnoloji bazarlara çıxış, tək təchizatçının diqtə etdiyi monopolistik qiymətlərdən və səmərəsizlikdən xilas olmaq deməkdir. Suverenliyin və milli maraqların ən etibarlı zəmanəti — düzgün hesablanmış, diversifikasiya edilmiş iqtisadi-hərbi qərarlardır.