The Crossroads
GÜNDƏLIK ICMAL| | ~2 MIN READ

Vaşinqtonda təhlükəsizlik böhranı və regional hərbi potensialın real sınağı

Vaşinqtondakı təhlükəsizlik insidenti və İranın hərbi potensialının aşınması fonunda regional güc balansının analizi.

a row of american flags flying in front of a hotel (Photo by Anna King on Unsplash)

GÜNÜN MƏNZƏRƏSİ: Vaşinqtonda gərginlik

ABŞ paytaxtında siyasi mühit ciddi gərginlik dalğası ilə üzləşib. Rəsmi dairələr Ağ Ev Müxbirləri Assosiasiyasının ziyafəti zamanı Donald Trampa qarşı baş vermiş hadisəni sui-qəsd cəhdi kimi qiymətləndirir. Məxfi Xidmətin çevik müdaxiləsi nəticəsində dövlət rəsmiləri ərazidən təxliyə edilib, hadisəni törətməkdə şübhəli bilinən şəxs dərhal saxlanılıb. Bu hadisə ABŞ-ın daxili təhlükəsizlik protokollarını və siyasi sabitliyin qlobal bazarlara təsirini yenidən gündəmə gətirib.

REGİONAL DİNAMİKA: Diplomatik manevrlər və blokada

Regional müstəvidə Tehran və Moskva arasında intensiv məsləhətləşmələr davam edir. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ilə rusiyalı həmkarı Sergey Lavrov arasındakı son telefon danışığı İslamabaddakı nəticəsiz görüşlərin ardınca baş tutub. Xatırladaq ki, aprelin əvvəlində əldə olunan qısamüddətli atəşkəs tərəflər arasında hələ də dayanıqlı həll yoluna çevrilməyib. Hörmüz boğazı ətrafındakı qarşılıqlı blokada bəyanatları enerji bazarlarında riskləri artıraraq qlobal təchizat zəncirini təzyiq altında saxlayır.

HƏRBİ-İQTİSADİ TƏHLİL: Vitrin ordusunun real sınağı

Regional hərbi balansla bağlı açıqlanan son rəqəmlər maraqlı bir mənzərəni ortaya qoyur. Dövlət katibi Marko Rubionun təqdim etdiyi məlumatlara görə, son hərbi toqquşmalar İranın raket arsenalının təxminən yarısını sıradan çıxarıb. Daha kritik məqam isə Tehranın hərbi-dəniz qüvvələrinin və hərbi istehsal potensialının demək olar ki, tamamilə iflic olmasıdır.

Bu vəziyyət müasir hərbi doktrinalarda tez-tez rast gəlinən bir boşluğu nümayiş etdirir: kəmiyyət baxımından əzəmətli görünən ordular logistik və istehsalat dəstəyi kəsildikdə sürətlə sıradan çıxır. Bir dövlətin hərbi gücü yalnız anbarındakı raketlərin sayı ilə deyil, həm də itkiləri bərpa etmək qabiliyyəti ilə ölçülür. Hazırkı mənzərə göstərir ki, illərdir böyük vəsaitlər hesabına qurulan hərbi maşın real münaqişə şəraitində dayanıqlılıq nümayiş etdirə bilməyib. İstehsal gücü olmayan bir ordu, nə qədər müasir görünsə də, uzunmüddətli strateji maraqları qorumaq iqtidarında deyil. Bu, hərbi satınalmalar və milli təhlükəsizlik strategiyası hazırlayan ölkələr üçün mühüm dərsdir: real güc nümayişkaranə texnikada deyil, iqtisadi və sənaye bazasının dözümlülüyündədir.