The Crossroads
| ~1 MIN READ

Yaxın Şərqdə sülh sınağı: Aİ-nin atəşkəs çağırışı və regional təhlükəsizlik üfüqləri

Avropa İttifaqı İsrail və Livanı atəşkəsə sadiq qalmağa çağırır. Kaja Kallasın bəyanatı regional təhlükəsizlik və iqtisadi sabitlik üçün hərbi geriçəkilmənin vacibliyini ön plana çıxarır.

World flags at Dubai Expo 2020 (Photo by Saj Shafique on Unsplash)

Regional sabitlik: Yeni iqtisadi imkanlar pəncərəsi

Avropa İttifaqı (Aİ) İsrail və Livan arasında əldə olunmuş atəşkəs razılaşmasını regionda uzunmüddətli sülhün və təhlükəsizliyin bərpası üçün mühüm zəmin kimi qiymətləndirir. Brüsseldən verilən rəsmi bəyanatda tərəflər üzərlərinə götürdükləri öhdəliklərə tam əməl etməyə və gərginliyi azaltmağa çağırılıb. Bu addım regional iqtisadiyyatın proqnozlaşdırıla bilənliyi və gələcək inkişafı üçün kritik bir mərhələ kimi səciyyələndirilir. Bəyanatda "Hizbullah" qüvvələrinin Litani çayının cənubundan geri çəkilməsi, eyni zamanda İsrail ordusunun Livan ərazisini tərk etməsi tələb olunur. Belə bir koordinasiya edilmiş geriçəkilmə sərhəd bölgələrində təhlükəsizlik zonasının yaradılmasına və gələcək toqquşmaların qarşısının alınmasına xidmət etməlidir. Regional oyunçular və biznes subyektləri üçün bu atəşkəs təkcə siyasi bəyanat deyil, həm də iqtisadi risklərin minimuma endirilməsi deməkdir. Yaxın Şərqdəki hər hansı irimiqyaslı qeyri-sabitlik qlobal enerji bazarlarına, logistik zəncirlərə və mühüm ticarət dəhlizlərinə birbaşa mənfi təsir göstərir. Azərbaycan kimi enerji ixracatçısı və beynəlxalq tranzit qovşağı rolunu oynayan dövlətlər üçün qonşu regionlarda sabit mühitin olması strateji əhəmiyyət kəsb edir. Hərbi gərginlik adətən xarici investisiya axınını zəiflədir və transmilli infrastruktur layihələrinin icrasını ləngidir. Beynəlxalq diplomatik səylər, xüsusən də Aİ-nin bu müdaxiləsi regionun iqtisadi potensialının qorunmasına yönəlib. Münaqişələrin diplomatiya yolu ilə tənzimlənməsi infrastrukturun inkişafı və yeni ticarət əlaqələri üçün zəruri olan "sülh dividendlərini" formalaşdırır. Tərəflərin bu razılaşmaya sadiqliyi regionun iqtisadi gələcəyini və qlobal bazarlara inteqrasiya sürətini birbaşa müəyyən edəcək. Sonda sabitlik hər bir dövlət üçün ən sərfəli əməkdaşlıq modelidir.