The Crossroads
| ~2 MIN READ

Hörmüz boğazında yeni iqtisadi dövr: BMT Yaxın Şərqdəki sülh sazişini dəstəkləyir

BMT ABŞ və İran arasındakı sülh sazişini dəstəklədiyini bəyan edib. Hörmüz boğazında gəmiçiliyin bərpası və dəniz blokadasının ləğvi regionda iqtisadi sabitlik üçün yeni imkanlar yaradır.

Silhouetted ships navigate the Bosporus Strait at sunset, creating a dramatic scene in Istanbul. (Photo by Seyfettin Geçit on Pexels)

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş beynəlxalq təşkilatın Yaxın Şərqdə davamlı və hərtərəfli sülhün bərqərar olması istiqamətində tərəflərə hər cür dəstək verməyə hazır olduğunu rəsmən bəyan edib. Bu açıqlama ABŞ və İran arasında əldə olunmuş mühüm sülh sazişinin elan edilməsindən dərhal sonra verilib. Regionun iqtisadi gələcəyi üçün bu razılaşma təkcə siyasi gərginliyin azalması deyil, həm də strateji ticarət yollarının təhlükəsizliyi və proqnozlaşdırıla bilən biznes mühiti deməkdir.

BMT Baş katibinin ofisi tərəfindən yayılan bəyanatda vurğulanır ki, təşkilat sülh prosesinin dayanıqlı olması üçün lazımi diplomatik mexanizmləri təmin etməkdə maraqlıdır. Xatırladaq ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Vaşinqton və Tehran arasında müqavilə bağlandığını artıq açıqlayıb. Bu diplomatik irəliləyişin ən mühüm praktik nəticələrindən biri kimi regiondakı dəniz blokadasının ləğv edilməsi barədə göstəriş verilib.

Ticarət yollarının bərpası və iqtisadi prioritetlər

Xüsusilə dünya enerji bazarları və logistika marşrutları üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən Hörmüz boğazında azad gəmiçiliyin bərpa olunması iqtisadi risklərin minimuma endirilməsi baxımından kritik addımdır. Boğazın tam fəaliyyətə qayıtması qlobal ticarət dövriyyəsinin sabitliyini təmin edir və daşıma xərclərindəki qeyri-müəyyənliyi aradan qaldırır.

Praqmatik baxımdan, Yaxın Şərqdə gərginliyin azalması regionun infrastruktur layihələrinə investisiya cəlbediciliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. BMT-nin bu prosesdəki vasitəçilik və dəstək rolu sazişin uzunmüddətli iqtisadi dividendlər gətirməsi üçün lazımi beynəlxalq hüquqi çərçivə formalaşdırır. Blokadaların götürülməsi bir daha təsdiqləyir ki, regional sabitlik hər bir dövlətin milli maraqlarına və real iqtisadi artımına birbaşa xidmət edən ən səmərəli yoldur.

Sülhün bərpası təkcə təhlükəsizlik məsələsi deyil, həm də region ölkələrinin öz iqtisadi potensialını tam reallaşdırması üçün geniş imkanlar açır. Sərbəst naviqasiya və açıq bazarlar xarici təzyiqlərdən asılılığı azaldaraq, suveren dövlətlərin öz inkişaf yollarını daha müstəqil şəkildə müəyyən etməsinə şərait yaradır.