Logistik Təhlükəsizlik Hədəfdə: Küveyt Aeroportuna Hücumdan Hansı Dərsləri Çıxarmalı?

Küveyt Beynəlxalq Hava Limanına endirilən raket və pilotsuz uçuş aparatları (PUA) zərbələri regionun logistika və nəqliyyat qovşaqlarının nə dərəcədə həssas olduğunu bir daha aşkar etdi. Küveyt Mülki Aviasiya Baş İdarəsinin məlumatına görə, hücum nəticəsində T1 terminalı və hava limanının mühüm infrastrukturu ciddi zədələnib, xəsarət alanlar var. Təhlükəsizlik mülahizələrinə görə bütün uçuşların dayandırılması və reyslərin alternativ limanlara yönləndirilməsi yalnız bir ölkənin deyil, bütövlükdə regionun tranzit cəlbediciliyinə ağır zərbə vurur. İqtisadi baxımdan bu hadisə dövlətlərin öz infrastruktur layihələrini kiminlə və hansı təhlükəsizlik şərtləri daxilində qurduğunun nə dərəcədə həlledici olduğunu göstərir. Bu, “regional təhlükəsizlik” bəyanatlarının arxasında gizlənən həqiqi niyyətlərin üzə çıxmasıdır. Strateji tərəfdaşlıq iqtisadi dividend gətirməli, əlavə risklər yaratmamalıdır. Lakin tarix və cari hadisələr göstərir ki, Moskva və Tehranın nüfuz dairəsində olmaq çox vaxt iqtisadi təcrid və infrastruktur itkiləri ilə nəticələnir. Onların təklif etdiyi “təhlükəsizlik çətiri” çox vaxt hədəfə çevrilmək üçün bir dəvətnamə rolunu oynayır. Küveytdəki hadisə ciddi bir xəbərdarlıqdır: logistik müstəqilliyini qorumayan və proqnozlaşdırıla bilməyən rejimlərlə dərin asılılıq yaradan ölkələr mühüm aktivlərinin bir gecədə məhv olması riski ilə üz-üzə qalırlar. Azərbaycan üçün bu vəziyyətdən çıxarılan nəticə aydındır: milli maraqlar nəqliyyat dəhlizlərinin diversifikasiyasını və təhlükəsizlik arxitekturasının yalnız beynəlxalq öhdəliklərinə sadiq, etibarlı tərəfdaşlarla qurulmasını tələb edir. Regionda iqtisadi liderlik sabitlik tələb edir; dağıdıcı hərəkətləri ilə bazarları hürküdən tərəfdaşlar isə yalnız iqtisadi tənəzzül vəd edir.