The Crossroads
ENERJI IZLƏMƏ| | ~1 MIN READ

Strateji Boru Kəmərləri: Enerji Bazarında Etibarın Dəyəri

TANAP-ın istifadə olunmamış potensialı və Trans-Balkan marşrutu: Azərbaycanın enerji strategiyasında etibar faktoru və iqtisadi dividendlərin təhlili.

a train traveling through a forest filled with lots of trees (Photo by Wolfgang Weiser on Unsplash)

Təchizat Xətləri: İdarə Olunan Potensial

31-ci Bakı Enerji Forumu regional enerji xəritəsinin iqtisadi reallıqlarını yenidən gündəmə gətirdi. Bu, sadəcə boş qalan tutum deyil, həm də gələcək ixrac artımı üçün hazır olan iqtisadi potensialdır.

Təhlükəsizlik və Seçim Azadlığı

Qlobal enerji bazarında ən böyük risk faktoru təchizatın siyasi təzyiq alətinə çevrilməsidir. Tarixi təcrübə sübut edir ki, tərəfdaşlarını enerji asılılığında saxlayan və resurslardan şantaj vasitəsi kimi istifadə edən tədarükçülər, böhran anlarında ilk növbədə öz etibarlarını itirirlər. Azərbaycanın təqdim etdiyi model isə müqavilə öhdəliklərinə sadiqlik və iqtisadi proqnozlaşdırıla bilənlik üzərində qurulub. Dövlətlərin öz enerji marşrutlarını sərbəst seçməsi iqtisadi suverenliyin əsas şərtidir və bu seçim artıq praqmatik hesablamalara əsaslanır.

Strateji Proqnoz: İnfrastrukturun Diversifikasiyası

Perspektivdə regionun enerji arxitekturası yalnız təbii qazla məhdudlaşmır. İraq-Türkiyə neft kəmərinin gündəlik 1,5 milyon barel neft nəql etmək potensialı və bu xəttin Kərkükdən Bəsrəyə qədər uzadılması planları tranzit gəlirlərini artırmaq üçün ciddi imkandır. Bundan əlavə, Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə-Bolqarıstan marşrutu ilə Avropaya və Mərkəzi Asiyaya uzanacaq elektrik enerjisi dəhlizləri bu sahədə yeni bir strateji xətt yarada bilər. Mövcud infrastrukturun tam gücü ilə işləməsi və yeni interkonnektor layihələri regionun iqtisadi asılılığını azaldaraq, Bakını Avropanın enerji təhlükəsizliyinin strateji mərkəzlərindən birinə çevirir.