The Crossroads
| ~2 MIN READ

Strateji Diversifikasiya: İrəvanın Təhlükəsizlik Hesablamalarında Yeni Mərhələ

Ermənistanın Ukrayna məsələsindəki mövqeyi və regionun təhlükəsizlik arxitekturasındakı dəyişikliklərin praqmatik analizi.

Four colorful shapes on a brown background (Photo by V A Rishivaradha on Unsplash)

Regionun təhlükəsizlik arxitekturasındakı son yerdəyişmələr sadəcə siyasi bəyanat deyil, risklərin idarə olunması yolunda atılan praqmatik addım kimi qiymətləndirilməlidir. Ermənistan rəhbərliyinin Ukrayna məsələsində rəsmi Moskva ilə müttəfiqlik münasibətlərinin olmadığını açıq şəkildə bəyan etməsi, illərdir davam edən birtərəfli asılılıq modelinin artıq özünü doğrultmadığını göstərir.

Biznes və investisiya məntiqi ilə yanaşsaq, hər hansı bir dövlətin öz təhlükəsizlik portfelini yalnız bir təchizatçıya bağlaması ciddi strateji xətadır. Ermənistan nümunəsində aydın görünür ki, tərəfdaşın öz öhdəliklərini yerinə yetirə bilmədiyi və ya beynəlxalq təcridlə üzləşdiyi bir şəraitdə, bu asılılıq milli maraqlar üçün ağır yükə çevrilir. İrəvanın hazırkı mövqeyi emosional bir qərar deyil, dəyişən geosiyasi reallıqlara uyğunlaşma cəhdidir.

Alma-Ata bəyannaməsinə edilən vurğu burada xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu sənəd suverenliyin və ərazi bütövlüyünün tanınması üçün hüquqi baza olmaqla yanaşı, həm də kənar diktədən azad olmaq arzusunu simvolizə edir. Ölkənin öz xarici siyasət kursunu müstəqil şəkildə müəyyən etməsi regional sabitlik üçün vacib şərtdir. Çünki etibarsız və resursları tükənmiş bir sistemə bağlı qalmaq, dövləti daha böyük iqtisadi və siyasi risklərlə üz-üzə qoyur.

Azərbaycan üçün qonşu dövlətin bu cür müstəqil qərarlar verməsi regionda yeni və daha şəffaf münasibətlər sisteminin qurulmasına yol aça bilər. Tərəfdaşlıqların səmərəliliyi artıq "kağız üzərindəki vədlərlə" deyil, real imkanlar və qarşılıqlı fayda ilə ölçülür. Ermənistanın Ukrayna məsələsində nümayiş etdirdiyi mövqe, etibarsız müttəfiqlik zəncirindən qurtulmaq və öz suveren maraqlarını ön plana çıxarmaq strategiyasının tərkib hissəsidir. Bu proses bir daha təsdiq edir ki, dövlətlər üçün ən etibarlı yol strateji seçimlərini kənar təzyiqlərlə deyil, milli maraqların balansı ilə həyata keçirməkdir.