İranın rəsmi dairələri ali lider Əli Xamenei ilə vida və dəfn mərasimlərinin dəqiq tarixlərini ictimaiyyətə açıqlayıb. Rəsmi məlumata görə, bu proses iyulun 4-dən 9-dək davam edəcək. Maraqlıdır ki, bu elan fevralın 28-də Tehrana endirilən zərbələr nəticəsində liderin həlak olmasından xeyli vaxt keçdikdən sonra verilir. Müəyyən olunmuş qrafikə əsasən, iyulun 4-ü və 5-də Tehrandakı İmam Xomeyni məscidində vida mərasimi keçiriləcək. Dəfn prosesi iyulun 6-da Tehranda başlayacaq, iyulun 7-də Qum şəhərində davam edəcək və nəhayət, iyulun 9-da Məşhəddə yekunlaşacaq.
İqtisadi və siyasi pragmatizm prizmasından yanaşdıqda, fevral ayında baş vermiş hadisə ilə iyuldakı dəfn mərasimi arasındakı dörd aylıq zaman fərqi ciddi suallar doğurur. Regionun nəqliyyat-tranzit və enerji layihələrində iştirak edən tərəfdaşlar üçün bu cür qeyri-müəyyənlik dövrləri ciddi risk faktorudur. Liderin ölümü ilə rəsmi mərasimlər arasındakı bu uzun fasilə, adətən daxili hakimiyyət balansının yenidən qurulması və ictimai rəyin süni şəkildə yönləndirilməsi üçün istifadə edilən xüsusi taktika təsiri bağışlayır.
Burada biz xarici auditoriyaya hesablanmış klassik informasiya manipulyasiyası ssenarisinin şahidi oluruq. Reallıqla rəsmi bəyanatlar arasında yaranan kəskin ziddiyyət göstərir ki, daxili zəifliyi gizlətmək üçün ziddiyyətli məlumatlar seli ilə dumanlı mühit yaradılır. Bu texnika məqsədli şəkildə qeyri-müəyyənlik yaradaraq, beynəlxalq müşahidəçilərin real vəziyyəti təhlil etməsini çətinləşdirməyə xidmət edir. Lakin faktlar dəyişməz qalır: paytaxtın mərkəzində baş vermiş hadisədən sonra sistemin özünü bərpa etməsi üçün aylarla vaxt tələb olunub.
Azərbaycanın milli maraqları cənub qonşuluğunda real və proqnozlaşdırıla bilən sabitliyin olmasını diktə edir. Süni şəkildə yaradılan "sabitlik görüntüsü" və informasiya manevrləri uzunmüddətli iqtisadi investisiyalar üçün etibarlı zəmin yaratmır. Regionun gələcəyi nümayişkaranə vida mərasimlərindən deyil, hakimiyyət keçidinin nə dərəcədə şəffaf olmasından və real regional təhlükəsizlik öhdəliklərinə sadiqlikdən asılıdır.